Επιτέλεση και Κοινωνικές Εφαρμογές IV: Ακτιβισμός και Δημόσια Σφαίρα: Θεωρία και εφαρμογές

Κωδικός μαθήματος
08ΕΠΚΕ01-ΠΤ
Μονάδες ECTS
6
Εξάμηνο
Εξάμηνο Γ / Ε / Ζ
Σειρά εμφάνισης
21
Κατηγορία μαθήματος
Διδάσκων καθηγητής

ΜΑΡΙΝΑ ΚΟΤΖΑΜΑΝΗ

Περιγραφή μαθήματος
Image
ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

🔵 🔴 🟡 Περιγραφή μαθήματος  

Το μάθημα εστιάζει στον ακτιβισμό και τη δημόσια σφαίρα μέσα από σύγχρονα παραδείγματα επιτελεστικής τέχνης (performance art), ιδωμένα μέσα από το πρίσμα σύγχρονων και καινοτόμων μεθοδολογιών θεωριών και βιβλιογραφίας από τα πεδία της πολιτικής φιλοσοφίας, της σύγχρονης φεμινιστικής σκέψης και queer θεωρίας, με στόχο την κατανόηση της πολυπλοκότητας των διαφορετικών επιτελεστικών μεθοδολογικών πρακτικών που μπορούν να συστήσουν πράξεις αντίστασης και ακτιβισμού. Τα σύγχρονα επιτελεστικά έργα που παρουσιάζονται, τοποθετούνται σε συνάρτηση με παραδείγματα ζωντανής τέχνης από την ιστορία της performance art, της δραματουργίας, αλλά και της επιτελεστικής κουλτούρας κοινωνικών ομάδων που βρίσκονται στο περιθώριο. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στα ηθικά ζητήματα, στη συμπερίληψη, στην ορατότητα, και στην απο-αποικιοποίηση. Η διδασκαλία του μαθήματος επιδιώκει την αμοιβαία ανατροφοδότηση θεωρίας-πρακτικής, με στόχο τη διεμπλοκή των δύο σε ένα ενιαίο σχήμα που καταργεί το δίπολο θεωρητική σκέψη vs. σωματική πρακτική. Εκτός από την παρακολούθηση διαλέξεων, οι φοιτητές καλούνται να συμμετάσχουν σε εργαστήρι σωματικών/επιτελεστικών ασκήσεων, να παρουσιάσουν τη δουλειά τους στους συμφοιτητές τους, να πραγματοποιήσουν ζωντανές δράσεις, να εξασκήσουν την κριτική τους σκέψη, να λάβουν αλλά και να διατυπώσουν κριτικά σχόλια, να αναλάβουν δημιουργικά tasks κατά τη διάρκεια του εξαμήνου που θα συνθέσουν ένα συνολικό portfolio με εικόνες, σκίτσα, φωτογραφίες, κείμενα.

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές θα μπορούν να:

  • γνωρίζουν βασικές έννοιες, παραδείγματα και εφαρμογές που σχετίζονται με τον ακτιβισμό, τη δημόσια σφαίρα και τις επιτελεστικές πρακτικές, τοποθετώντας τα στο εκάστοτε ιστορικό γίγνεσθαι.
  • Κατανοούν τις ηθικές, κοινωνικές, οντολογικές, ιδεολογικές και αισθητικές συνιστώσες ενός ζωντανού έργου που σχετίζεται με τον ακτιβισμό στη δημόσια σφαίρα.
  • Xρησιμοποιούν τη γνώση και τα μεθοδολογικά εργαλεία που απέκτησαν, για τη σύνταξη γραπτών κειμένων και για την πραγματοποίηση επιτελεστικών δράσεων, στα πλαίσια του μαθήματος αλλά και στη μετέπειτα δική τους πρακτική και έρευνα. 
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

🔵 🔴 🟡 Θεωρία (1,5 ώρα) - Εργαστήριο (1,5 ώρα)  

  1. Εισαγωγή και σύντομη παρουσίαση των θεματικών ενοτήτων του μαθήματος.
  2. Ακτιβισμός – ηγεμονία – αντίσταση: Ορολογία και μεθοδολογικές 
    προσεγγίσεις.
  3. Αναμοχλεύσεις – παρεμβάσεις – ρήξεις - τομές στη δημόσια σφαίρα.
  4. Ακινησία – επιβράδυνση – πένθος – ευθραυστότητα – ευαλωτότητα - οριζοντιότητα – αλληλεξάρτηση - φροντίδα ως μορφές αντίστασης.
  5. Εργαστήριο.
  6. Παρουσίαση δρώμενων στο μάθημα.
  7. Ανατροφοδότηση – συζήτηση.
  8. Queer ακτιβισμός και επιτέλεση - τo voguing ως επιτελεστική πρακτική ακτιβισμού στη δημόσια σφαίρα – η ένδυση και ο χορός ως εργαλεία ακτιβιστικής δράσης.
  9. Πολιτικός ακτιβισμός και σύμβολα:  οικειοποίηση, διαστρέβλωση, αποαποικιοποίηση (decolonization), και άλλες μεθοδολογικές προσεγγίσεις.
  10. Συμμετοχική/συλλογική δραματουργία/επιτέλεση στον δημόσιο χώρο - Κοινωνική Γλυπτική - Happening – Event – Fluxus.
  11. Aκτιβισμός πέρα από τον Ανθρωπόκαινο: κλιματική αλλαγή – ενεργειακή κρίση – μεταναστευτικό ζήτημα - οικοσυστήματα – συν-ύπαρξη με μη-ανθρώπινες οντότητες.
  12. Παρουσίαση δρώμενων στον δημόσιο χώρο.
  13. Ανατροφοδότηση –συζήτηση - ανασκόπηση – ανακεφαλαίωση.  
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Γλώσσα αξιολόγησης: Ελληνική

🔵 🔴 🟡 Μέθοδος αξιολόγησης:    

  • Συλλογική παρουσία στο μάθημα. 10%
  • Δημιουργικά tasks κατά τη διάρκεια του εξαμήνου. 10%
  • Συλλογική/συμμετοχική δράση στο μέσον του εξαμήνου. 20%
  • Τελική εργασία/portfolio. 30%
  • Τελική συλλογική/συμμετοχική δράση. 30%
ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ - ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

 

  • Πρόσωπο με πρόσωπο
  • Χρήση Τ.Π.Ε. κατά τη διδασκαλία: χρήση PowerPoint, videos, και συνδέσμων από το διαδίκτυο κατά τη διάρκεια των διαλέξεων από τη διδάσκουσα και κατά τη διάρκεια παρουσιάσεων από τους/τις φοιτητές/τριες.
  • Ανάρτηση εκπαιδευτικού υλικού, συνδέσμων,  μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας e-class.
  • Ανάρτηση ανακοινώσεων και επικοινωνία με φοιτητές/τριες μέσω ηλεκτρονικού χώρου συνομιλιών στο e-class. 
eCLASS ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

https://eclass.uop.gr/courses/3770/

ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

🔵 🔴 🟡 Συγγράμματα Μαθήματος [ΕΥΔΟΞΟΣ]   

  1. Butler, Judith (2022) Η δύναμη της μη βίας, Αθήνα: Αλεξάνδρεια. [Κωδ. Εύδοξος: 122076219]
  2. Σταυρακάκης, Γιάννης, και Κωστής Σταφυλάκης (2008) Το Πολιτικό στη Σύγχρονη Τέχνη, Αθήνα: Εκκρεμές. [Κωδ. Εύδοξος: 77111869]
  3. Αυγητίδου, Αγγελική, Επιμ. (2021) Δημόσια Τέχνη Δημόσια Σφαίρα, Θεσσαλονίκη: University Studio Press. [Κωδ. Εύδοξος: 102075401]

Επιπρόσθετη ελληνόγλωσση βιβλιογραφία

  1. Carlson, M. (2014) Performance: Μια Κριτική Εισαγωγή, Ε. Ράπτου (μτφ.), Αθήνα: Παπαζήσης.
  2. Δασκαλοθανάσης, Νίκος (2004) Ο Καλλιτέχνης ως Ιστορικό Υποκείμενο από τον 19ο στον 20ό αιώνα, Αθήνα: Εκδόσεις Άγρα.
  3. Λοϊζίδη, Νίκη (1992) Απόγειο και κρίση της Πρωτοποριακής Ιδεολογίας, Αθήνα: Νεφέλη.
  4. Χονδρού, Δανάη (2006) Εικαστικές δράσεις, Αθήνα: Απόπειρα.

Επιπρόσθετη ξενόγλωσση Βιβλιογραφία

  1. Butler, Judith (2006) Precarious Life: The Powers of Mourning and Violence, New York: Verso.
  2. Caygill, Howard (2013) On Resistance: A Philosophy of Defiance, London: Bloomsbury Academic.
  3. Cavarero, Andriana (2016) Inclinations: A Critique on Rectitude, Redwood City: Stanford University Press.
  4. Golding, Johnny (1996) “Pariah Bodies,” In: Elizabeth Grosz and Elspeth Probyn, eds. Sexy Bodies the Strange Carnalities of Feminism, London: Routledge.
  5. Haraway, Donna J. (2016) Staying with the Trouble: Making Kin in the Chthulucene, Durham & London: Duke University Press.
  6. Heathfield, Adrian, ed. (2004) Live: Art and Performance, London: Tate Publishing.
  7. Jones, Amelia, and Tracey Warr (2000) The Artist’s Body, London: PHAIDON.
  8. Laclau, Ernesto, and Chantal Mouffe (1985/2001) Hegemony and Socialist Strategy: Towards a Radical Democratic Strategy, London & New York: Verso.
  9. O’Reilly, Kira (2018) Untitled (Bodies), Bristol & Chicago: Intellect, The University of Chicago Press / London: Live Art Development Agency.
  10. Polgovsky Ezcurra, Mara (2019) Touched Bodies: The performative turn in Latin American Art, New Brunswisk & London: Rutgers University Press.
  11. Ramos, Afonso Dias and Tom Snow (2023), Documents in Contemporary Art: Activism, London: Whitechapel Gallery.
  12. Rancière, Jacques (2000) Le Partage du Sensible: Esthétique et Politique. Paris: La Fabrique / Les Belles Lettres.
  13. Sharpe, Christina (2016) In the Wake: On Blackness and Being. Durham and London: Duke University Press.
  14. Shalson, Lara (2018) Performing Endurance: Art and Politics since 1960, Cambridge: Cambridge University Press.
  15. Wood, Catherine (2022) Performance in Contemporary Art, London: Tate Publishing.
  16. Zacharopoulou, Despina (2022) “being surface,” in: Performance Philosophy Journal, Open Issue Vol 7.1 (June 2022).
  17. Zacharopoulou, Despina (2023) “Contracts as Protocols of Governmentality in Performance Art,” in: Performance Research, Vol. 28, No. 1: ‘On Meeting’ (December 2023). 

Μαθήματα Εξαμήνου