Φωτισμός I: Εισαγωγή στο Θεατρικό Φωτισμό: Πρακτικές εφαρμογές

Κωδικός μαθήματος
ΧΕΙΜΕΕ02-ΨΤ
Μονάδες ECTS
6
Εξάμηνο
Εξάμηνο Γ / Ε / Ζ
Κατηγορία μαθήματος
Διδάσκων καθηγητής

ΕΝΤΕΤΑΛΜΕΝΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ 2025-2026  |  κ. ΤΖΙΟΓΚΑΣ

Περιγραφή μαθήματος
Image
ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

🔵 🔴 🟡 Περιγραφή μαθήματος

Το μάθημα αποτελεί μια εισαγωγή στη θεωρία και την τεχνική του θεατρικού φωτισμού, εστιάζοντας στη διττή του φύση ως εικαστικό μέσο και τεχνολογικό εργαλείο. Οι φοιτητές εξοικειώνονται με τις φυσικές ιδιότητες του φωτός και την ιστορική εξέλιξη των μέσων φωτισμού, ενώ παράλληλα εκπαιδεύονται στη χρήση του σύγχρονου εξοπλισμού, από τους κλασικούς προβολείς έως τα ψηφιακά συστήματα ελέγχου (DMX). Μέσα από εργαστηριακές ασκήσεις, αναλύεται η σημασία των γωνιών θέασης και της χρωματικής σύνθεσης για την ανάδειξη της σκηνικής πλαστικότητας και της δραματουργίας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη μεθοδολογία του φωτιστικού σχεδιασμού, από την ανάλυση του κειμένου έως τη δημιουργία τεχνικών σχεδίων και καταλόγων. Το μάθημα ολοκληρώνεται με την πρακτική εφαρμογή των γνώσεων σε πραγματικές συνθήκες σκηνής, προετοιμάζοντας τους συμμετέχοντες για τη διαχείριση της φωτιστικής ροής σε μια παράσταση (και με χρήση software προβολής). Στόχος είναι η κατανόηση του φωτός ως δομικού στοιχείου της παραστατικής πράξης και η απόκτηση των απαραίτητων δεξιοτήτων για την ασφαλή και δημιουργική χρήση του.

  • Να αναλύουν και να κατανοούν τα βασικά χαρακτηριστικά του φωτισμού σε παραστατικές/ψηφιακές μορφές τέχνης
  • Να εφαρμόζουν εξοπλισμό φωτισμού και software σε πρακτικό επίπεδο
  • Να συνδυάζουν μεθοδολογίες και θεωρίες φωτισμού με τεχνολογικά/καλλιτεχνικά εργαλεία
  • Να οργανώνουν τα στάδια σχεδιασμού φωτός (σχέδιο, κείμενο, software, εξοπλισμός).
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

🔵 🔴 🟡 Θεωρία (2 ώρες)

  1. Εισαγωγή στην έννοια του Φωτός. Φυσικές ιδιότητες, ορατό φάσμα και η λειτουργία της όρασης.
  2. Ιστορία και Σημειολογία. Η εξέλιξη των φωτιστικών μέσων και ο ρόλος του φωτός στην αφήγηση.
  3. Τυπολογία Προβολέων. Πρακτική γνωριμία με σώματα PC, Fresnel, Profile και PAR.
  4. Φωτιστικές Πηγές και LED. Η μετάβαση από την πυράκτωση στις ψηφιακές πηγές και τις ιδιότητές τους.
  5. Ηλεκτρική Ασφάλεια και ρεύμα. Βασικές αρχές ασφαλείας, φορτία και χρήση των Dimmers.
  6. Το Πρωτόκολλο DMX512. Συνδεσμολογία, και ψηφιακός έλεγχος.
  7. Θεωρία και Ψυχολογία Χρώματος. Χρήση φίλτρων, θερμοκρασία χρώματος και χρωματική μίξη.
  8. Γωνίες Φωτισμού και Πλαστικότητα. Μελέτη της κατεύθυνσης του φωτός 
  9. Φωτιστικό Σχέδιο. Εκμάθηση συμβόλων και σχεδίαση κάτοψης σε χαρτί και λογισμικό.
  10. Δραματουργία και Φωτιστικά Cues. Ανάλυση κειμένου και δημιουργία σεναρίου φωτιστικών αλλαγών.
  11. Στήσιμο και Εστίαση. Πρακτική άσκηση ανάρτησης, ρύθμισης δέσμης και σκίασης.
  12. Προγραμματισμός στην Κονσόλα. Η περίπτωση software - Δημιουργία φωτιστικών καταστάσεων
  13. Παρουσίαση Project. Εκτέλεση μιας σύντομης φωτιστικής σύνθεσης από κάθε ομάδα φοιτητών.

🔵 🔴 🟡 Εργαστήριο (1 ώρα)

  1. Γνωριμία με το Χώρο. Κανόνες ασφαλείας στη σκηνή, χρήση σκάλας και ατομικός εξοπλισμός προστασίας.
  2. Ανατομία Προβολέα. Αποσυναρμολόγηση, καθαρισμός φακών σε διαφορετικούς τύπους σωμάτων.
  3. Ανάρτηση και Ασφάλιση. Πρακτική άσκηση  και διαχείριση καλωδίων.
  4. Φως στην Πράξη. Μέτρηση έντασης με φωτόμετρο και σύγκριση δέσμης μεταξύ Fresnel, PC και Profile.
  5. Ηλεκτρολογική Συνδεσμολογία. Σύνδεση φορτίων σε dimmers, έλεγχος μετρήσεις με πολύμετρο.
  6. Addressing και Patching. Παραμετροποίηση διευθύνσεων DMX σε LED par και moving heads και κονσόλα.
  7. Εργαστήριο Χρώματος. Τοποθέτηση gels,  shutters για οριοθέτηση δέσμης και δοκιμές σε υλικά.
  8. Ασκήσεις Τριών Σημείων. Πρακτική εφαρμογή του Three-Point Lighting σε μοντέλο/ηθοποιό στη σκηνή.
  9. Από το Σχέδιο στη Σκηνή. Μεταφορά ενός έτοιμου lighting plot και στήσιμο των οργάνων στις θέσεις.
  10. Focusing Workshop. Συλλογική εργασία εστίασης των προβολέων με βάση δραματουργικό πλαίσιο.
  11. Programming Basic. Δημιουργία των πρώτων submasters, cues και η έννοια του timing στην κονσόλα.
  12. Προσομοίωση Παράστασης. Ροή αλλαγών πάνω σε ένα μικρό επιτελεστικό γεγονός (performance)
  13. Τελική Αξιολόγηση. Εκτέλεση και υποστήριξη της φωτιστικής εγκατάστασης που σχεδίασε κάθε ομάδα.
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Γλώσσα αξιολόγησης: Ελληνική

🔵 🔴 🟡 Μέθοδος αξιολόγησης: 

  • 30 - %  Γραπτή αξιολόγηση

  • 70 - %  Δημιουργικό πρότζεκτ

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ - ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
  • Χρήση εξοπλισμού (φωτισμός)
  • Υποστήριξη Μαθησιακής διαδικασίας μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας e-class
  • Υποστήριξη Μαθησιακής διαδικασίας με βιντεομαθήματα (μέρος αυτών δύναται να δημιουργηθεί από το εκπαιδευτικό προσωπικό και τους φοιτητές του τμήματος)

eCLASS ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

tba

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

🔵 🔴 🟡 Συγγράμματα Μαθήματος [ΕΥΔΟΞΟΣ]

  • Θανασούλα, Χ. (2021) Σχεδιασμός Φωτισμών: Ζωγραφίζοντας επί σκηνής στις τέσσερις διαστάσεις. Αθήνα: Ιδιωτική Έκδοση, Kωδικός: 122091428.

Έξτρα Βιβλιογραφία

  • Από τον/την εκάστοτε διδάσκοντα - διδάσκουσα στο eClass  

Μαθήματα Εξαμήνου